Yapımından Sonraki Değişiklikler
Defterdar Yahya Efendi Camii’nin 16. yüzyılda Defterdar Yahya Efendi tarafından inşa ettirildiği, Osmanlı dönemi vakıf ve envanter kayıtlarından anlaşılmaktadır.
Yapı, konumu itibarıyla Süleymaniye çevresindeki yoğun yerleşim dokusu içinde mahalle mescidi olarak hizmet vermiştir.
19. yüzyılda İstanbul’da meydana gelen yangınlar ve depremler sonucunda caminin zarar gördüğü, bu dönemde onarım geçirdiği bilinmektedir; ancak onarımların ayrıntılarına ilişkin belgeler sınırlıdır.
Cumhuriyet döneminde çevredeki imar faaliyetleri sırasında yapının yakın çevresi değişmiş, cami kentsel doku içinde daha dar bir alanda kalmıştır.
Günümüzde yapı, ibadet işlevini sürdürmekte olup mahalle camisi olarak kullanılmaktadır.
Öne Çıkan Özellikler
Defterdar Yahya Efendi Camii, Süleymaniye çevresinde yer alan ve 16. yüzyıl Osmanlı mahalle camileri geleneğini yansıtan yapılardan biridir.
“Yolgeçen Camii” adıyla da anılması, yapının dar sokaklar ve geçiş yollarıyla çevrili yoğun kentsel doku içindeki konumuna işaret eder.
Yapı, küçük ölçekli ve sade mimarisiyle, süslemeden ziyade işlevselliği önceleyen klasik Osmanlı mescit anlayışını yansıtır.
Bulunduğu konum itibarıyla Süleymaniye Külliyesi çevresindeki tarihî yapılaşmanın bir parçası olarak, bölgenin dini ve sosyal sürekliliğine katkı sağlayan bir ibadet mekânıdır.
Günümüzde cami, hem ibadet hem de çevresindeki tarihî dokuyu anlamaya yardımcı olan temsil niteliği yüksek bir mahalle yapısı olarak varlığını sürdürmektedir.
