Yapımından Sonraki Değişiklikler
Hacı İlyas Camii, arşivlerde “Alaca Mescid” adıyla da anılan ve 16. yüzyıla tarihlenen bir yapı olarak kaydedilir.
20. yüzyıla gelindiğinde yapı mevcut değildir; uzun yıllar boyunca alanda yalnızca minare kaidesi ve bir su kuyusu ile tanındığı belirtilir.
İhya sürecinde arkeolojik kazı ve belgeleme çalışmalarıyla beden duvar izleri, pencere açıklıkları ve özgün tuğla döşeme gibi unsurlara ulaşıldığı; ayrıca ikinci bir su kuyusunun varlığının tespit edildiği aktarılır.
Bu bulgular ışığında yapı, özgün planına sadık kalınarak ve geleneksel teknikler gözetilerek yeniden inşa edilmiş; 5 Mayıs 2025 tarihinde yeniden ibadete açıldığı duyurulmuştur.
Öne Çıkan Özellikler
Yapının “Alaca Mescid” adıyla da bilinmesi, Yedikule çevresindeki mahalle hafızasında çok adla yaşayan tarihî ibadet yapılarından biri olduğunu gösterir.
İhya sürecinin, yalnızca genel bir rekonstrüksiyon değil; kazı bulgularının (duvar izleri, pencere açıklıkları, tuğla döşeme) okunmasına dayanan veri temelli bir yeniden kurma yaklaşımıyla yürütüldüğü vurgulanır.
Yapıyla ilişkili su unsurları (en az bir, kazıda ikinci bir örneği daha tespit edilen su kuyuları), küçük ölçekli mahalle mescitlerinde görülen abdest/su altyapısı katmanını görünür kılan önemli ipuçlarıdır.
Banisi Hacı İlyas’ın kabrinin, aynı civarda Hacı Evhad Camii haziresinde bulunduğu kaydı; yapının yalnız ibadet değil, çevresindeki ziyaret/hatırlama coğrafyasıyla da bağlantısını gösteren dikkat çekici bir bilgidir.
