Yapımından Sonraki Değişiklikler
İstanbul’un Fethi’nden sonra, 15. yüzyılın sonlarında camiye dönüştürülmüştür. Mescidin minberini Sadrazam Maktul Ali Paşa koydurmuştur.
Mescid, daha sonra Sadrazam Mehmed Said Paşa tarafından 1756 yılında tamir ettirilmiştir.
20. yüzyılın başlarında yaşanan deprem nedeniyle büyük hasar görmüş ve harabeye dönmüştür.
Vakıflar İdaresi’nde çok önceleri kadro dışı bırakılan Lala Hayrettin Camii’nin 1937 yılında minaresi yıktırılmış; bundan kısa bir süre sonra da çatı, kiremit, döşeme ve pencerelerinin herhalde satılması sonucu soyulan bina, yalnızca dört duvardan ibaret bir harabe halini almıştır.
Yaklaşık 10-15 yıl önce başlatılan restorasyon projesi, 2024 yılında tamamlanarak cami yeniden ibadete açılmıştır.
Öne Çıkan Özellikler
Yapı, Bizans döneminde büyük bir bazilika olarak inşa edilmiş; Osmanlı döneminde camiye dönüştürülmüştür.
İç mekanda haç (istavroz) planlı bir kripta bulunmaktadır.
Avluda dairesel planlı bir bölüm yer almakta, burada kısmen freskolar bulunmaktadır.
5. yüzyılda Kudüs’ten getirildiğine inanılan, Meryem Ana’ya ait kutsal emanetler burada korunmuştur; bu emanetler Latin istilasından sonra Roma’ya götürülmüştür.
